Bài viết Chuyên đề 205: Tôi là ai

TÔI LÀ AI?

DSC07874

Sài Gòn đón những ngày cuối Thu trong làn không khí thật dễ chịu, khiến lòng người chợt lắng đọng, bình an. Và Trung tâm Mục vụ TGP Sài Gòn cũng đón chào hàng trăm học viên, đủ mọi lứa tuổi đến với chuyên đề “Thấu hiểu bản thân” vào lúc 14g30 thứ Bảy, ngày 18.10.2014.

Dưới dự dẫn dắt và thuyết giảng của chuyên gia Vũ Đức Trí Thể, công ty TGM Training, buổi học bắt đầu trong sự háo hức, kéo dài trong sự say mê, và kết thúc bằng những cảm nghiệm tâm lý rất bổ ích của mỗi học viên.

Tôn Tử đã nói: “Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng” để khẳng định sức mạnh của khả năng thấu hiểu bản thân và thấu hiểu người khác trong cuộc sống. Song, con người lại có xu hướng nhìn ra bên ngoài nhiều hơn, đánh giá về người khác nhiều hơn mà không thực sự hiểu rõ về mình. “Biết người” có khi dễ hơn rất nhiều so với “Biết ta”. Những thông tin, điểm mạnh, điểm yếu, số liệu… của “người”, ta dễ dàng biết bằng cách tìm hiểu. Nhưng ngay chính bản thân mình, đôi lúc ta “biết”, nhưng cố tình lờ đi, hoặc tìm cách quên đi rằng điều đó không tồn tại. Ta chỉ chăm chăm vào những nhận xét bên ngoài mà quên mất rằng, chính bản thân ta đã làm những việc khiến cho người ngoài đi vào cái “lối mòn” nhận xét ta đã mặc định cho bản thân.

Triết lý Phương Đông đã khẳng định: “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” hay John C.Maxwell - Thầy phù thủy về mặt lãnh đạo - đã nói: “Muốn lãnh đạo người khác, trước tiên bạn phải lãnh đạo chính bản thân mình”. Do đó, việc thấu hiểu chính mình, qua đó rèn luyện để ngày càng mạnh mẽ, hoàn thiện hơn cực kỳ quan trọng. Bởi vì khi bản thân ta trở nên tốt đep, thì thế giới quanh ta sống mới thực sự có ý nghĩa, tươi sáng hơn.

Muốn “tu thân hay quản trị bản thân, làm chủ chính mình…” trước hết phải xác định ta quan tâm nhất điều gì: tính cách, sở thích, tư duy, điểm mạnh, điểm yếu, quan điểm sống… Điều gì ảnh hưởng trực tiếp, sâu sắc nhất đến bản thân.  Từ đó, ta chọn một hướng đi đúng đắn nhất để rèn luyện, cũng như phát triển đúng hướng một cách hài hòa nhất.

1/ Hiểu về tính cách:

Không gì lạ khi ông bà ta có câu: “Cha nào con nấy” hoặc “Hổ phụ sinh hổ tử”. Điều đó cho thấy tính cách cũng có gen di truyền. Con trẻ được sinh ra, không ít thì nhiều cũng nhận được phần tính cách của cha mẹ. Trẻ em luôn coi mình là chủ nhân của cả thế giới chúng đang sống, cho nên chúng coi tất cả các trạng thái tâm lý của người khác cũng giống hệt như các trạng thái của chúng. Vì thế, trong quá trình lớn lên, nhân cách của trẻ cũng phản ánh một phần nào đó sự giáo dục của gia đình. Ta không thể thay đổi tính cách vì “Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời”, có chăng ta chỉ thay đổi được hành vi trong môi trường sống sao cho phù hợp.

Các nhà khoa học nghiên cứu: Não được chia làm hai nửa, trái và phải. Não trái tiếp thu và xử lý ngôn ngữ, tư duy trừu tượng, viết, tính toán, sắp xếp, phân loại, ghi nhớ từ ngữ và tri giác thời gian; còn bán cầu não phải có vai trò xử lý hình tượng tổng thể, khái niệm không gian, phân biệt hình vẽ, khả năng cảm thụ âm nhạc, khả năng bắt chước. Chúng ta theo thói quen, luôn sử dụng não trái, và phát triển nó, còn não phải ít được chú ý, rèn luyện. Thế nhưng, việc phát triển cân bằng cả bán cầu não trái và bán cầu não phải lại là một trong những nguyên tắc quan trọng để phát triển trí tuệ. Đặc biệt, một điều khá thú vị và mới mẻ được chuyên gia “bật mí”:  Trí tuệ có thể do rèn luyện mà thành. Do đó, bất kỳ ai cũng có thể thành công, đạt được mục tiêu của mình; có chăng bạn có nghiêm túc, tập trung để cố gắng đạt được mục tiêu đó hay không.

Ngoài ra, việc hiểu được xu hướng sẽ giúp chọn việc phù hợp bản thân. Thực tế hiện nay có rất nhiều người không biết phải chọn nghề gì phù hợp với bản thân mình mà chỉ theo xu hướng thị trường hiện tại. Đồng thời, cũng có rất nhiều người học những ngành, làm những nghề không phải do họ lựa chọn, mà là do cha mẹ áp đặt hay hoàn cảnh đẩy đưa. Hoặc đôi khi trong giao tiếp, cư xử hằng ngày, chúng ta hiểu lầm nhau vì không hiểu xu hướng của nhau.

Để giúp con người ta hiểu rõ hơn tính cách của bản thân, nhận ra được sự khác biệt cũng như tương đồng trong tính cách đối phương. MBTI (Myers Briggs Type Indicator) - phương pháp nhận dạng tính cách và khả năng cá nhân đưa ra 4 chỉ số đánh giá cách suy nghĩ và phản ứng của mỗi người, đó là: khuynh hướng tự nhiên: Khuynh hướng hướng nội/hướng ngoại; cách thức nhận diện thế giới: tổng hợp/cụ thể; cách thức quyết định dựa trên lý trí/tình cảm; cách thức nhìn về tương lai: có kế hoạch/thích nghi với hoàn cảnh. MBTI đưa ra 16 nhóm tính cách với những năng khiếu, sở thích và lĩnh vực nghề nghiệp khác nhau, trở thành một chỉ số tham khảo về nghề nghiệp và khả năng làm việc nhóm đáng tin cậy.

Mỗi người là duy nhất trong cuộc đời này, không có mẫu tính cách tốt - xấu, hay - dở mà quan trọng là ta phát huy nó như thế nào.

Câu chuyện và kết thúc đáng buồn của thần đồng toán nước Anh Sofia Yusuf: Khi mới 13 tuổi, cô đã thi đỗ vào khoa Toán trường Đại học Oxford và trở thành sinh viên trẻ nhất trong lịch sử trường này-  là một minh chứng cho việc “trí tuệ con người có thể rèn luyện mà thành”. Chính sự giáo dục không đúng cách của người cha, đã đánh mất đi tuổi thơ của cô con gái. Câu chuyện khiến các bậc phụ huynh phải giật mình ngẫm nghĩ đến việc tìm hiểu được xu hướng, tính cách của con em để giúp trẻ phát triển theo hướng đúng đắn nhất, chứ không phải đem áp “tư tưởng”, ý thích của mình lên con trẻ. Những việc: tụ tập, la cà, hẹn hò, ăn uống, tiệc tùng, mơ mộng… Với Sofia Yusuf chỉ là một trải nghiệm cảm giác mới lạ của “tuổi nổi loạn” thôi mà! Một việc hết sức bình thường như bao bé gái đến tuổi dậy thì. Nhưng đáng tiếc, cô không được dạy bảo “giới hạn” của những việc “nổi loạn” mà chỉ được dạy bảo làm thế nào để lấy được bằng A môn này, làm thế nào để nghiên cứu, chứng minh được bài toán kia, định lý nọ. Để rồi, chính những “vé quay về tuổi thơ” của cô đã đi lệch ra quá xa chuẩn mực xã hội, khiến cô sa ngã, nhưng vẫn “ngây thơ” trả lời khi bị bắt: “Làm gái vui hơn là đi học”.

2/ Hiểu về điểm mạnh.

“Nhân vô thập toàn”, con người ta luôn có điểm mạnh thì cũng tồn tại những điểm yếu - những hạn chế. Có đôi lúc bạn quá chú tâm đến điểm yếu mà quên đi mình có lợi thế ở mặt này, mặt kia. Hay quá tự tin về khả năng của mình mà sơ suất, quên mất điểm yếu chết người. Đó là một phần tích cách của con người ta.

Chúng ta chỉ nên khắc phục điểm yếu khi nó cản trở con người bạn muốn trở thành. Đừng mải bận tâm đến việc khắc phục điểm yếu, nếu được, hãy tìm người có điểm mạnh, đối lập với điểm yếu của mình để lôi kéo về làm đồng minh, hoặc cộng tác cùng. Chắc chắn, cả hai hoặc tập thể của bạn sẽ bổ sung được cho nhau, và dễ dàng thăng tiến trong công việc cũng như thăng hoa trong cuộc sống.

3/ Giá trị cá nhân.

Để hiểu được giá trị cá nhân của ta ở đâu thì ta phải tự vấn, tự  đặt đâu hỏi: “Khi rơi vào trường hợp tiến thoái lưỡng nan, đâu sẽ là định hướng, là kim chỉ nam để ta chọn lựa, quyết định?

W. Thackeray từng nói: “Gieo hành động, gặt thói quen, gieo thói quen, gặt tính cách, gieo tính cách, gặp số phận”. Vì thế, bản thân mỗi người hãy nhìn lại trong cuộc sống, những hành động của ta được chi phối bởi những điều gì, để khi biết được, ta có những giá trị, những mục đích sống làm nguyên tắc không thể phá vỡ thì việc đưa ra quyết định sẽ dễ dàng hơn.

Khi hoang mang chợt nghĩ: Ta là ai? Ta sinh ra trên đời này để làm gì? Tính cách, thái độ ra sao? Niềm đam mê của ta là gì? Kỹ năng, kiến thức, điểm mạnh ở đâu, đã làm được gì và muốn cống hiến gì cho cuộc sống? Ý chí, lòng quyết tâm, dám đương đầu để vượt qua khó khăn, thử thách, có dám mạo hiểm và có sẵn sàng trả giá khi thất bại?… Đó chính là lúc bạn “nhìn lại” để “thấu hiểu” bản thân mình, để biết trân trọng hơn giá trị bản thân và tôn trọng giá trị của người khác.

Bên cạnh đó, cũng cần sửa chữa những thói quen chưa tốt, nghiệm khắc,  kỷ luật với bản thân hơn. Quyết tâm thực hiện đúng với những gì đã tự hứa, tránh việc tìm cớ thoái thác. Mỗi thất bại, khó khăn trong cuộc sống, ta hãy xem đó như những tảng đá, chúng không cản bước mà là bệ đỡ chúng ta cao hơn. Làm việc với lòng đam mê, thích thú và luôn nhớ ta không đơn độc. Còn gì hạnh phúc cho bằng, là khi được làm những điều ta yêu thích và được sống với những người ta yêu thương.

Các bạn có bao giờ biết rằng, đại bàng có khả năng dự đoán bão. Khi bão đến, nó không tìm một nơi để trú ẩn, mà vẫn ung dung, sải cánh bay vút trên cao. Đại bàng ta đang lợi dụng cơn bão để dâng nó cao hơn, vươn lên từ ngọn gió trong cơn bão.

Mỗi chúng ta đều gặp những cơn bão cuộc đời ập đến. Nhưng, chúng ta có thể vượt qua được bằng cách củng cố tinh thần và niềm tin. Cơn bão chúng ta không thể khắc phục chúng, chúng ta lợi dụng chúng để nâng chúng ta lên.

Nguyễn Khắc Thư

 

Đọc 4908 lần
Đánh giá bài viết
(4 Đánh giá)

Gương Thánh Nhân

Nhận Email

Đăng ký nhận Email để có những tin tức cập nhật